Usługa DHCP (ang. Dynamic Host Configuration Protocol) umożliwia urządzeniom w sieci otrzymywanie adresów IP i innych informacji z serwera DHCP. Ta usługa automatyzuje przypisywanie adresów IP, masek podsieci, bramy domyślnej i innych parametrów sieciowych. Jest to określane jako adresowanie dynamiczne. Alternatywą dla adresowania dynamicznego jest adresowanie statyczne. W przypadku korzystania z adresowania statycznego, administrator sieci ręcznie wprowadza adresy IP hostów w sieci.
DHCP pozwala hostom otrzymać adres IP dynamicznie, kiedy tylko zostaną podłączone do sieci. Hosty kontaktują się z serwerem DHCP i proszą o adres. Serwer DHCP wybiera adres ze skonfigurowanego zakresu adresów, nazywanego pulą i przydziela ("dzierżawi") go hostowi na ustalony okres czasu.
Usługa DHCP jest preferowana w większych sieciach lokalnych lub tam, gdzie często zmieniają się użytkownicy. Nowi użytkownicy mogą posiadać laptopy i potrzebować połączenia, inni mogą mieć nowe stacje robocze, które trzeba podłączyć do sieci. Automatyczne przydzielanie adresów IP jest sprawniejsze niż ręczne ich przypisywanie do każdej stacji roboczej przez administratora sieci.
Adresy przydzielane przez DHCP nie są na stałe przypisywane do hostów, są one tylko dzierżawione na określony czas. Jeżeli host zostanie wyłączony lub straci połączenie z siecią, jego adres zostanie zwrócony do puli dostępnych adresów do ponownego użytku. Jest to przydatne zwłaszcza dla mobilnych użytkowników, którzy włączają się i wyłączają z sieci. Użytkownicy mogą swobodnie przemieszczać się z miejsca na miejsce i ponownie ustanawiać połączenia sieciowe. Host może otrzymać adres IP w chwili, gdy zostanie nawiązane połączenie sprzętowe z przewodową lub bezprzewodową siecią LAN.
DHCP umożliwia dostęp do sieci Internet za pomocą bezprzewodowych punktów dostępowych (ang. hotspot) na lotniskach czy w kawiarenkach. Gdy urządzenie bezprzewodowe wchodzi w zasięg hotspotu, klient DHCP tego urządzenia kontaktuje się z lokalnym serwerem DHCP za pośrednictwem połączenia bezprzewodowego, a serwer DHCP przydziela mu adres IP.
Jak pokazano na rysunku, serwerami DHCP mogą być różne urządzenia, o ile mają uruchomioną usługę DHCP. W większości średnich i dużych sieci serwer DHCP jest lokalnym dedykowanym komputerem PC z uruchomioną usługą serwera DHCP. W sieciach domowych, serwer DHCP znajduje się zazwyczaj na lokalnym routerze, który łączy sieć domową z ISP. Hosty lokalne otrzymują informacje o adresie IP bezpośrednio z lokalnego routera. Router lokalny otrzymuje adres IP z serwera DHCP dostawcy Internetu.
DHCP może powodować zagrożenie bezpieczeństwa, ponieważ dowolne urządzenie połączone z siecią może otrzymać adres IP. To ryzyko czyni bezpieczeństwo fizyczne czynnikiem decydującym podczas podejmowania decyzji, czy użyć dynamicznego lub statycznego adresowania sieci. Zarówno dynamiczne jak i statyczne adresowanie mają swoje miejsce w projektowaniu sieci. W wielu sieciach stosuje się zarówno DHCP jak i adresowanie statyczne. DHCP jest używany dla hostów ogólnego przeznaczenia, takich jak urządzenia użytkownika końcowego; adresowanie statyczne jest używane do urządzeń sieciowych takich jak bramy domyślne, przełączniki, serwery i drukarki.