Systemy Cisco IOS routerów i przełączników wykonują funkcje, które są wykorzystywane przez administratorów do prawidłowego działania sieci. Do głównych funkcji realizowanych (lub możliwych do wykonania) przez routery i przełączniki Cisco należą:
- Zapewnienie bezpieczeństwa sieci
- Adresowanie IP interfejsów wirtualnych i fizycznych
- Dostosowanie konfiguracji do typu i funkcji interfejsu w celu optymalizacji połączenia z odpowiednimi mediami
- Trasowanie (routing)
- Wykorzystywanie technologii zapewnienia jakość usług (QoS)
- Wsparcie dla technologii zarządzania siecią
Każda funkcja lub usługa ma przypisany zbiór poleceń konfiguracyjnych, które pozwalają technikowi sieciowemu na jego implementację.
Usługi świadczone przez Cisco IOS są ogólnie dostępne przy użyciu interfejsu CLI.