W relacjach międzyludzkich niektóre zasady komunikacji są ściśle sformalizowane, a inne bazują na zasadzie ogólnie przyjętych zwyczajów i praktyk. Natomiast w przypadku komunikacji urządzeń sieciowych zestaw protokołów musi dokładnie określać wymagania dotyczące sposobu ich współdziałania. Protokoły sieciowe opisują wykorzystywane formaty oraz zestawy reguł dotyczące sposobu wymiany informacji pomiędzy urządzeniami. Do typowych protokołów sieciowych można zaliczyć: IP, HTTP i DHCP.
Rysunek ilustruje protokoły sieciowe, które opisują następujące procesy:
- W jaki sposób informacja jest sformatowana lub skonstruowana, jak przedstawiono to na Rysunku 1.
- Proces, w wyniku którego urządzenia sieciowe dzielą się informacjami o trasach do innych sieci, jak to przedstawiono na Rysunku 2.
- W jaki sposób i kiedy urządzenia sieciowe wysyłają sobie informacje systemowe lub informacje o błędach, jak to przedstawiono na Rysunku 3.
- Nawiązywanie i kończenie sesji komunikacyjnych, jak to przedstawiono na Rysunku 4.
Przykładem może być protokół IP, który zapewnia dostarczenie pakietu danych do odbiorcy znajdującego się w sieci lokalnej lub sieci odległej. Informacja zawarta w protokole IPv4 jest przesyłana w określonym formacie, dzięki czemu odbiorca może ją poprawnie zinterpretować. W swoim działaniu IP można porównać do protokołu używanego do adresowania kopert, używanego podczas wysyłania listu. Należy pamiętać, iż zawarta na kopercie informacja musi być zgodna z określonym formatem, gdyż w przeciwnym razie urząd pocztowy nie dostarczy listu do miejsca przeznaczenia.