IP jest usługą warstwy sieciowej zaimplementowaną w stosie protokołów TCP/IP.
IP został zaprojektowany jako protokół mający realizować obsługę danych przy użyciu małej ilości danych nagłówkowych. W związku z powyższym zapewnia on tylko niezbędne funkcje umożliwiające dostarczanie pakietu wysłanego przez hosta źródłowego do celu hosta docelowego przez połączone ze sobą sieci. W protokole tym nie zaprojektowano mechanizmów umożliwiających śledzenie i zarządzanie przepływem pakietów. Funkcje te w razie potrzeby realizowane są przez protokoły wyższych warstw.
Podstawowymi elementami opisującymi protokół IP są:
- Bezpołączeniowość (ang. connectionless) - Przed wysłaniem danych do hosta docelowego nie jest ustanawiane z nim żadne połączenie.
- Usługa na zasadzie dostępnych możliwości (ang. Best Effort Service) - Dostarczanie pakietów nie jest usługą gwarantowaną.
- Niezależność od mediów - Działanie protokołu nie zależy od mediów, które wykorzystywane są do przesyłania danych.